بهترین کتاب های بازاریابی و مارکتینگ برای یک بازاریاب دیجیتال

فرقی نمی‌کند که دیجیتال مارکتر باشیم یا بازاریاب یک سازمان بزرگ یا کوچک، برای رقابت و به‌چنگ‌آوردن سهم بازار برای هر محصول یا خدمتی باید هنر و دانش بازاریابی را کسب کنیم. بخشی از این را باید تجربی و در گذر زمان کسب کنیم اما بخشی دیگر را لازم نیست خودمان تجربه کنیم؛ یعنی نمی‌خواهد چرخ را از نو اختراع کنیم! می‌توانیم روش ساخت آن‌را از دیگران بیاموزیم و سریع‌تر وارد گود رقابت شویم. کتاب‌های بازاریابی یکی از منابع قابل‌اتکا در یادگیری اصول، شیوه‌ها و استراتژی‌های بازاریابی هستند. امروز می‌خواهیم با ۷ کتاب از بهترین کتاب های بازاریابی آشنا شویم.

بهترین کتاب های بازاریابی از دید چه کسی ؟!

از افراد زیادی از نویسندگان و بازاریاب‌ها بگیرید تا بلاگرهای متعدد، به انتشار فهرست‌های گوناگون از کتاب های بازاریابی برتر اقدام کرده‌اند؛ مثلا «ست گودین»، نویسنده و بازاریاب مشهور که خودش کتاب‌هایی مثل «گاو بنفش» و «همه بازاریاب‌ها دروغ می‌گویند» را نوشته، ۵ کتاب مهم بازاریابی را در سایت پنج کتاب معرفی کرده است.

ما در این نوشته با جمع‌آوری دیدگاه‌های مختلف و همراهی تجربهٔ خودمان فهرستی از کتاب های بازاریابی را جمع‌آوری کرده‌ایم. فهرستی که خواندن آنها را برای علاقه‌مندان و کارجویان و فعالان بازاریابی و حتی بازاریابی دیجیتال، مثل نان شب واجب می‌دانیم.

۱- کتاب مدیریت بازاریابی کاتلر و کلر

کتاب مدیریت بازاریابی که به انگلیسی «Marketing management» نام دارد مرجع آموزشی بسیار متداول و معتبری در دانشگاه‌های جهان است. این کتاب ارزشمند را دو استاد بزرگ معاصر، پروفسور «فیلیپ کاتلر» ملقب به پدر بازاریابی مدرن و «کوین لین کلر» استاد بازاریابی و برندینگ نوشته‌اند. مدیریت بازاریابی طبق تعریف این دو استاد عبارت است از: «هنر و دانش گزینش بازارهای هدف و نیز جذب و نگهداری و گسترش مشتریان از طریق خلق، رساندن و انتقال‌دادن ارزش‌های والای مشتری.»

تعریف بازاریابی را اینگونه آورده‌اند:

«بازاریابی عملیاتی سازمانی است. مجموعه فرایندهایی برای خلق، ارتباط‌ (با) و رساندن ارزش (به) مشتریان به‌منظور مدیریت ارتباطات مشتری به‌شکلی که به سود سازمان و ذی‌نفعانش بیانجامد.»

۲- کتاب اصول بازاریابی کاتلر

بی‌شک نمی‌توانیم از بازاریابی صحبت کنیم و نام فیلیپ کاتلر را کم بیاوریم. دومین کتابی که معرفی می‌کنیم «اصول بازاریابی» یا به انگلیسی «Principles of marketing» از پروفسور کاتلر و «گری آرمسترانگ» با همراهی پروفسور «مارک الیور اُپرنسیک» است. آخرین ویرایش کتاب در سال ۲۰۱۸ میلادی منتشر شده است. تعریف بازاریابی در کتاب اصول بازاریابی این‌گونه آمده است: «فرایندی که در آن شرکت‌ها مشتریان را عمیقا مشغول خود می‌کنند، پیوندهای قوی با مشتری ایجاد می‌کنند و ارزش مشتری را می‌آفرینند تا درمقابل، از او ارزش دریافت کنند.»

در هر دو کتاب مارکتینگ، بارها روی ارزش مشتری یا Customer value تاکید شده است. چیزی که می‌توان آن‌را ارزیدن یک محصول یا خدمت، نزد مشتری معنا کرد.

۴ بخش اصلی این کتاب عبارتند از:

• تعریف بازاریابی و فرایند بازاریابی
• فهم بازار و ارزش مصرف‌کننده
• طراحی استراتژی و آمیختهٔ مبتنی‌بر ارزش مشتری
• بسط بازاریابی

۳- کتاب تکنیک‌های بازاریابی در بازار ایران

حالا نوبت به معرفی یک کتاب خوب بازاریابی است که توسط دو استاد ایرانی نوشته شده است. دکتر «محمود محمدیان» و «حسین یاغچی» نویسندگان این کتاب کم‌حجم هستند. اصول بازاریابی که برپایهٔ طراحی ۴ عنصر (محصول، قیمت، مکان، افراد) یا همان 4P مشهور، بیان می‌شوند در این کتاب تعریف می‌شوند. کتاب علاوه بر ساده‌سازی مفاهیم بازاریابی از مثال‌های ایرانی بهره برده و خوانش آسانی دارد. 

کتاب «تکنیک‌های بازاریابی در بازار ایران» علاوه‌بر نسخهٔ چاپی، نسخهٔ ePUB هم برای استفاده در اپلیکیشن‌های کتاب‌خوان الکترونیک دارد.

فهرست برخی فصل‌های این کتاب از این قرار است:

•  تاریخ یک تعامل
•  معرفی انواع تحقیقات برای درک نیاز مشتری
•  چرا بخش‌بندی بازار اینقدر مهم است؟
•  بیانیه‌ی جایگاه چه تاثیری بر کار شما دارد؟
•  معرفی تاکتیکهای موثر قیمت‌گذاری
•  تاثیر ترویج بر رشد چشمگیر کسب و کار شما
•  چاشنی‌های فروش در بازاریابی چیست؟
•  فروشندگان چه نقشی در موفقیت کسب‌وکار ما دارند؟
•  دربارهٔ ذهنیت غلطی که در مورد بازاریابی وجود دارد

۴- کتاب بازاریابی عصر چهارم

جان کلام این کتاب، گذار از بازاریابی سنتی به دیجیتال و نیازمندی‌های آن است. «کاتلر»، «هرمان کارتاجیا» و «ایوان ستاوان» نویسندگان این کتاب، بازاریابی عصر چهارم را یک راهبرد بازاریابی می‌دانند که تعامل آنلاین و آفلاین را بین شرکت‌ها و مشتریان شکل می‌دهد. این نوع بازاریابی به بازاریابان اجازه می‌دهد به اقتصاد دیجیتالی که مفاهیم بازاریابی را بازتعریف کرده است، وارد شوند. در این کتاب از اهمیت بازاریابی انسان‌محور و بازاریابی محتوایی نیز برای جذابیت برند صحبت می‌شود. در مقاله اینباند مارکتینگ در مقابل بازاریابی سنتی می توانید تفاوت های این دو بازاریابی رو مطالعه کنید.

گرچه کتاب بازاریابی عصر پنجم نیز منتشر شده و در برخی منابع، پیشنهاد می‌شود اما مطالعهٔ این کتاب مهم را برای بازاریابی در بازار ایران ضروری‌تر می‌دانیم.

۵- کتاب اصول بازاریابی داده‌محور

در دنیایی که داده‌ها هرروز بیشتر می‌شوند و ابزارهای اندازه‌گیری و تحلیل آنها نیز مدام پیشرفت می‌کنند دیگر نمی‌توان چشم‌بسته به فعالیت‌های بازاریابی و تبلیغات پرداخت و باید شفافیت را سرلوحهٔ کار قرار داد. این کتاب که «مارک جفری» آن‌را نوشته است توسط نشر سیته و با ترجمه دکتر احمد روستا و آتنا مقدم مترجم کتاب چکش بصری اثر لورا ریس، به فارسی برگردان شده است. کتاب به مسئلهٔ مهم اندازه گیری در بازاریابی و دیجیتال مارکتینگ می‌پردازد؛ مانند بحث محاسبهٔ نرخ بازگشت سرمایه (ROI) در بازاریابی که بسیار نامش را شنیده‌ایم.

۱۵معیار اندازه‌گیری که در کتاب بازاریابی داده‌محور به‌ دقت بررسی می‌شود این‌ها هستند:

• آگاهی از برند (Brand awareness)
• سواری آزمایشی (Test-Drive)
• نرخ رویگردانی مشتری (Churn rate)
• رضایت مشتری (CSAT)
• نرخ پذیرش (Take Rate)
• سود (Profit)
• ارزش خالص فعلی (NTV)
• نرخ بازده داخلی (IRR)
• بازپرداخت (Payback)
• ارزش طول عمر مشتری (CLTV)
• هزینه به‌ازای هر کلیک (CPC)
•  نرخ تبدیل تعاملات (TCR)
• بازده سرمایه‌گذاری تبلیغات (ROA)
• نرخ پرش کاربران وب‌سایت (Bounce Rate)
• بازاریابی شفاهی (WOM)

۶- کتاب استراتژی اقیانوس آبی

استراتژی اقیانوس آبی، نوشتهٔ «چان کیم» و «رنه مابوریا» به این موضوع می‌پردازد که شرکت‌ها باید تلاش کنند تا به‌جای اینکه در بازارهای پر از رقیب (اقیانوس قرمز) سهم‌خواهی کنند و منابع‌شان را صرف رقابت خونین بقا کنند، بازارهای جدیدی را (اقیانوس آبی) خلق کنند. سنگ‌بنای استراتژی اقیانوس آبی، نوآوری و خلاقیت در خلق ارزش پیشنهادی است.

به‌نقل از وب‌سایت آریاناقلم که ترجمهٔ کتاب را منتشر کرده است: «استراتژی اقیانوس آبی به دنبال راه‌هایی برای بهبود رقابت در بازار یا افزایش تقاضا نیست بلکه این استراتژی درصدد است تا شما را به سمتی از بازار رهنمون کند که رقابتی وجود ندارد و شما به جای افزایش تقاضا، باید آن را ایجاد کنید.»

سرفصل‌های کلی کتاب استراتژی اقیانوس آبی

بخش اول: استراتژی اقیانوس آبی

بخش دوم: تدوین (فرمول‌بندی) استراتژی اقیانوس آبی

بخش سوم: اجرای استراتژی اقیانوس آبی

بخش چهارم: تجدید اقیانوس‌های آبی

«استراتژی اقیانوس آبی» علاوه‌بر نسخهٔ چاپی، نسخهٔ ePUB هم برای استفاده در اپلیکیشن‌های کتاب‌خوان الکترونیک دارد.

۷- کتاب گاو بنفش

ست گادین (گودین) کارآفرین و نویسندهٔ ساده‌نویس مفاهیم پیچیده، که کتاب‌های پرفروش و متعددی در بازاریابی نوشته است در سال ۲۰۰۷ با انتشار کتاب «گاو بنفش» جریان‌ساز شد. کتاب‌های «این است بازاریابی» و «بازاریابی اجازه‌ای» نیز از آثار شاخص او در این قلمروست که خواندن آنها را پیشنهاد می‌کنیم.

گادین در کتاب گاو بنفش می‌گوید که دیگر مصرف، مانند گذشته مردم را هیجان‌زده نمی‌کند و باید کاری کنیم که محصول ما را به‌خاطر بسپارند؛ مثل گاو بنفشی که چنان از سایر گاوها متمایز است که در یادها می‌ماند. مردم دربارهٔ محصولات متمایز و متفاوت حرف می‌زنند و این گفتگو به ایجاد تقاضا در بازار می‌انجامد.

«گاو بنفش» نیز علاوه‌بر نسخهٔ چاپی، نسخهٔ الکترونیک برای مطالعه در کتاب‌خوان‌های الکترونیک دارد.

سخن پایانی

اقیانوس کتاب‌های بازاریابی پایانی ندارد و می‌توان لیست‌های بلندبالایی از بهترین کتاب‌های بازاریابی جمع‌اوری و معرفی کرد. ما در این نوشته تلاش کردیم فهرست مختصری از بهترین کتاب‌های بازاریابی را بیاوریم و از کتاب‌های حوزه‌ٔ برندینگ، تبلیغات و روابط عمومی که مجاور و همسایهٔ بازاریابی هستند چیزی بیان نکردیم. بی‌شک برای یک بازاریاب، مطالعه در حوزه‌های نزدیک دانش بازاریابی یا مارکتینگ نیز لازم است. اگر قصد مطالعهٔ نسخهٔ انگلیسی کتاب‌هایی که معرفی کردیم را دارید می‌توانید نام آنها را در وب‌سایت‌های دانلود نسخهٔ الکترونیک کتاب‌ها و نشریات جستجو کنید.